NG Türkiye uzman bilim insanlarıyla ortaklaşa yürüttüğü çalışma sonrasında bir ilke imza attı ve Türkiye’de insan tehdidi nedeniyle yok olma riski taşıyan çiçeklerin bölgelere göre dağılımını gösteren bir harita ortaya çıkardı.

Türkiye’de yaşayan 152 çiçek insan faaliyetleri nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.

National Geographic Türkiye de uzman bilim insanlarıyla ortaklaşa yürüttüğü çalışma sonrasında bir ilke imza attı ve Türkiye’de insan tehdidi nedeniyle yok olma riski taşıyan çiçeklerin bölgelere göre dağılımını gösteren bir harita ortaya çıkardı. Harita insan ırkının doğaya verdiği zarara dikkat çekmek açısından büyük önem taşıyor.

Türkiye, 3 bin 500’ü endemik (yerel, bir bölgeye ait, sadece o bölgede bulunan), yaklaşık 10 bin bitki türünün yaşam alanı ve Türkiye’deki endemik bitki türlerinin ne yazık ki yarıya yakını insan tehdidi altında. Başka bir değişle eğer gerekli önlemler alınmazsa Türkiye’ye özgü bitki türlerinin yarısına yakını insan tehdidi nedeniyle yok olacak.

National Geographic Türkiye’nin yayımladığı, insan faaliyetleri nedeniyle yok olma tehlikesi altındaki 152 çiçeğin yaşam alanlarını gösteren harita, alanında bir ilk olma özelliği taşıyor.

Prof.Dr. Tuna Ekim’in liderliğindeki 28 uzman ve araştırmacının katkısıyla hazırlanan haritada 152 çiçeğin hangi tehlike kategorisinde yer aldığına dair güncellenmiş kategoriler de yer alıyor. Prof. Dr. Tuna Ekim, haritada yer alan nadir çiçekleri tehdit eden insan faaliyetleri arasında, “tıp, gıda ve süs bitkisi amaçlı kullanım; tarla açma; yol, baraj sanayi vs. yapılaşma; aşırı otlatma” faaliyetlerini sayıyor.

Haritada yer verilen tüm türlerin renklendirmesi de Türkiye Bitkiler Kırmızı kitabında yer alan kategorileri belirtiyor. Bitkiler Kırmızı Liste’de nesli tükenmiş, nesli doğada tükenmiş, yok olmak üzere, tehlike altında, hassas, tehlike altında girmeye yakın , önceliği düşük, yetersiz veri ve değerlendirilmemişler olmak üzere toplam dokuz alt kategoride ele alınıyor.

Bu kategorilerin yanında bir de Prof. Dr. Tuna Ekim tarafından teklif edilen kategoriler de bulunuyor.

İllüstrasyonlarını Sebahattin Demiray’ın yaptığı nadir çiçeklerin tümü Türkiye haritası üzerinde konumlandırılıyor. Haritanın arka yüzünde ise, 152 çiçeğin özellikleri, yayılış alanları ve üzerlerindeki tehditlere yer veriliyor.

Aynı konuya dikkat çeken, Prof. Dr. Tuna Ekim’in kaleme aldığı “Düşmanı İnsan” başlıklı makale de, National Geographic Türkiye Mart sayısı içerisinde.

Gökhan Aydın aydingokhan@windowslive.com + 10.03.2010    okunma sayısı : 51